Gazeteci Çaksu: Türkiye'nin amacı İdlib değil sıranın Efrîn'e gelmesini engellemektir

img

URFA – Tansiyonun her geçen gün yükseldiği İdlib'de sahadaki gelişmeleri değerlendiren gazeteci Ersin Çaksu, Türkiye’nin ısrarını için “İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak” dedi. 

 
Suriye Rejim Güçleri’nin M4 ve M5 karayollarında denetim sağlamak için İdlib’e yönelik düzenledikleri operasyonlarda hedef olan 13 TSK mensubu yaşamını yitirmişti. Çok sayıda askerin de yaralandığı saldırılardan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Askerlerimize zarar gelirse Soçi Mutabakatı'na bağlı kalmayacağız; rejim güçlerini her yerde vuracağız” açıklaması yapmıştı. Operasyonda rejimi destekleyen Rusya ve İran da Türkiye'nin sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklı durumun kötüye gittiğini açıkladı. ABD’nin başını çektiği NATO da müttefiklerinin yanında duracaklarını ifade ederek Türkiye’yi İdlib batağına sürüklemenin arayışına girdi.
 
Atmosferin ısındığı İdlib'te yaşananları uzun zamandır bölgenin nabzını tutan gazeteci Ersin Çaksu, değerlendirdi. İdlib’in 28 Mart 2015 tarihinde El Nusra öncülüğündeki grupların denetimine girdiğine, silahlı grupların merkezi haline geldiğine işaret eden Çaksu, özellikle 15 Temmuz darbe girişimi ardından Türkiye ile Rusya arasından gelişen ilişki üzerine anlaşmalar imzalandığını ve bu doğrultuda Guta, Dera, Halep, Humus gibi birçok kentten silahlı gruplar İdlib'e çekildiğini hatırlattı. 
 
Bu adımlarla birlikte kentin silahlı grupların merkezine dönüştüğüne dikkat çeken Çaksu, "Suriye rejimi ve Rusya her zaman bölgeyi gruplardan arındırmayı ifade ediyordu. Türkiye ile Rusya arasında 17 Eylül 2018 tarihinde Soçi anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre İdlib’in doğusu ve güneyindeki bölgede 15 ile 20 kilometre arasındaki bölge silahlı gruplardan arındırılacak, yine M4 ile Halep ile Şam ve Ürdün’e kadar uzanan M5 yolu tamamen rejimin denetimine girecekti. Halep, İdlib, Lazkiye ve Tarsus’a kadar uzanan M4 yolunun da rejimin kontrolüne geçmesi anlaşmanın maddelerinden biriydi. Yine orada bulunan silahlı grupların birbirlerinden ayrıştırılması yani radikal ve radikal olmayan grupların ayrıştırılması kaydedilmişti” dedi.  
 
M4 VE M5’TE KONTROL SAĞLANDI
 
Silahlı grupların garantörlüğünü yaptığı için bu görevin de Türkiye’ye verildiğini, Rusya ve İran’ın ise rejimin garantörlüğünü kabul ettiğini belirten Çaksu, şunları söyledi: “Lakin bu sözler Türkiye tarafından yerine getirilmedi. Çünkü Türkiye bu sözleri hep erteledi. Suriye’nin doğusunda Kürt halkına karşı kimi yerleri ele geçirmek istiyordu. Bunun içinde hep erteledi. Rejim, Ağustos 2019’da operasyonlara başladı. Aralık ayındaki operasyonda Han Şehun’u geri aldı, yine Aralık ayında da Merek El Numan’ı aldılar. Ve ilerlemede kat ettiler. En sonunda Serakip’te M4 ve M5 yolunun denetimini sağladılar ve Türkiye burada sert karşılık verdi. Bu süreçte karşı karşıya geldiler.” 
 
SURİYE’DEN ÇIKMANIN İLK ADIMI
 
Türkiye’nin İdlib’i bırakmak istemediğine dikkati çeken Çaksu, gerekçesi hakkında şunları ifade etti: “Çünkü İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak. Öbür taraftan Rusya ve Rejim ise Soçi anlaşmasının çerçevesinde İdlip ve bölgenin kendi denetimlerine geçmesini istiyorlar. Kremlin sözcüsü Dimitrov Peskov, Soçi anlaşmasının yorumlanıp başka yerlere çekilmemesi gerektiğini, bu anlaşmanın gereklerinin yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Rusya’nın istediği bu. Rejimde Rusya ve İran’dan aldığı yardım ile ilerleme kaydediyor. Kudüs Güçleri Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesinden sonra, İran ayağını yere sert vurarak diretmeye çalışıyor ve güçleri bu operasyonda yerlerini alıyorlar.” 
 
GÖZLEM NOKTALARI GRUPLARA KALKAN OLUYOR
 
İdlib’de varlığını sürdüren gruplara dair konuşan Çaksu, yaklaşık 70-80 silahlı grubun olduğunu, bu grupların çoğunluğunun Heyet Tehrir El Şam (HTŞ/El Nusra) çatısı altında toplandığını, El Kaide ile bağlantılı olduklarını söyledi. Türkiye’nin adını koyduğu Suriye Milli Ordusu’nun da (SMO) 30 gruptan oluştuğunu dile getiren Çaksu, “Bu gruplar Ahrar u Şam, Sultan Murat, Süleymen Şah gibi birçok silahlı grup. Bu grupların çoğunluğu İhvanı Müslüm’e (Müslüman Kardeşler) bağlıdır. Yine orada Türkistan Partisi ve Ejnat Kafkas var. Xurasel Din var onlarda Nusra’dan daha radikal bir grup. Türkiye İdlib’de kurduğu 12 gözlem noktası ile bu gruplara kalkan görevini yapıyor. Bu şekilde bölgeyi korumak istiyor” dedi.  
 
NATO DEVREYE GİRER Mİ?
 
Türkiye’nin İdlib’teki varlığının baştan beridir tartışıldığını, ne zaman dile getirilse NATO’nun devreye girerek Rusya ve rejime tehditlerde bulunduğunu belirten Çaksu, şunları ifade etti: “Hulusi Akar Türkiye ve Rusya arasında çıkan çatışmalara ilişkin resmi bir şekilde NATO’ya çağrıda bulunarak yardım edilmesini istedi. Bu davete NATO ne diyecek, müdahale mi edecek, Rusya’nın tutumu ne olacak? Bunlar tartışma konusu. Bana göre Türkiye’nin son 4 yıldaki Rusya ile yakınlaşmasını engellemek için ABD birçok taviz verdi. NATO’nun 5’inci maddesinde herhangi bir üyeye saldırının tüm üyelere yapılacağı ve buna göre de müdahale edileceği yer almaktadır. Bu madde İdlib’te uygulanacak mı ya da uygulanmayacak mı? NATO’nun uluslararası boyutta müdahalesi pek mümkün değil. Çünkü Türkiye’ye karşı bir saldırı yok. Türkiye başka bir ülkenin topraklarında saldırılar gerçekleştiriyor. Bunlar tartışma konusu. Soçi’deki anlaşmayla rejimin belli bir yere kadar ilerlemesi oldu. Bunun içinde bu aşamadan sonra durdurulabilir. Kısmi olarak da Rusya gündemi soğutmaya yönelik adım atabilir. Bu ihtimaller arasında. Yine Rusya belli bir yere kadar erteleyebilir de. Belki S-400’ler gündeme gelebilir. Rusya’nın, İran’ın ve rejimin yaklaşımı nasıl olacak belli olmasa da önümüzdeki günlerde gündem daha da ısınabilir.” 
 
'KOBANÊ PAZARLIĞI SAVAŞI BAŞA SARAR'
 
Son olarak Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerklik Yönetimi’nin pozisyonuna değinen Çaksu, değerlendirmelerini şu sözlerle tamamladı: “Özerk Yönetim ile rejim arasındaki görüşmeler davam ediyor. En son Rejim diyalog için hazır olduklarını söylemiş. Bunu direk söylemese de Rusya üzerinden özerk yönetime iletmiş. Rejim ile Rusya diyalog için hazırlar mı, yoksa bu durumu Türkiye’nin İdlib’teki durumuna dair bir kart olarak mı kullanıyorlar zamanla görülecektir. Yani taviz koparmak için mi Kürt dosyası mı açıyorlar belli değil. Özerk Yönetim Suriye’de şimdiye kadar işgal edilen, yine terörün hakim olduğu yerlerde ittifak için hazır olduklarını söylüyor. Tabi şart olarak da siyasi bir anlaşmanın yapılması gerektiğini ortaya koyuyor. Şehba Kantonu üzerinde Rusya’nın bir pazarlığı olursa, o zaman Rusya Türkiye’nin Haleb’i işgal etmesi için kapı açmış olur. Bu sebeple Şehba’yı pazarlık konusu etmeyeceğini düşünüyorum. Haleb’e karşı da saldırılar yapılıyor. Şehba Haleb’i kuzeyden koruyan kapıdır. Serêkaniyê ve gerisindeki saldırılarda NATO sesiz kalmıştı. Bu sebeple Kobanê pazarlığı NATO tarafından masaya getirilir mi bilinmez ama bu durum da Suriye savaşını en başa sarar, Türkiye’nin işgalini, çözümsüzlüğü derinleştirir." 
 
MA / Nazım Daştan

Diğer başlıklar

18:32 Abdullah Gül'ün 'Gezi' açıklaması Soylu'ya hançer gibi saplandı
18:20 Yazar Baran: Kürtlerin en fazla dili işgal altında
17:51 İdlib'te bir asker daha yaşamını yitirdi
17:14 İhraç edilen kamu emekçilerinin iadesi istendi
16:49 MED-DER Eşbaşkanı Esen: Anadil eğitimi anne karnında başlar
16:29 Kongreye giden HDP’liler durdurulup GBT kontrolünden geçirildi
16:10 Mersin'de gözaltı sayısı 7'ye yükseldi
16:01 Hasta tutuklular eylemi: Türkiye'nin aynasında ölüm var
15:56 9 öğrenci serbest bırakıldı
15:55 Grup Yorum’a destek için dönüşümlü açlık grevi başlattılar
15:51 Halklar anadilleri için bir araya geldi
15:46 HDP büyük kongreye hazır
15:07 İHD Van Şubesi cezaevlerindeki hak ihlalleri raporunu açıkladı
14:58 Akdamar Adası'na giriş ücreti 18 TL'den 25 TL'ye yükseltildi
14:53 HDP'li Gergerlioğlu: Devlet mekanizması tamamen çöktü
14:44 Her iki eli olmayan Ergin Aktaş'ın başvurusuna AİHM'den ret
14:41 Taksim’de yurttaşa forum, gazeteciye çekim yasak
14:21 Kayıp yakınları: Failler kolluk görevlileridir, etkin bir soruşturma yürütün
14:18 'Evladımı ne yaptınız?' derken fenalaştı
14:08 HDP Eş Genel Başkanlığı için Buldan ve Sancar öne çıktı
13:56 SES iki kentte kongreye gitti
13:53 JİN NEWS’e 9’uncu kez erişim engeli
13:35 Kürt Dil Platformu konferansında 'Kürtçe konuşma kararı' çağrısı
13:13 Dersim Belediyesi çocuklar için Anadil Günü etkinliği yaptı
13:05 Güven: 50 milyon insanı 'terörist' ilan edemezsiniz
12:49 Kongre için kiralanan otobüsler haczedildi: Partililer yürümeye başladı
12:34 HDP Mersin İl Örgütü’nden gözaltılara tepki
12:21 Doktor hastanenin 6’ncı katından atlayarak yaşamına son verdi
11:33 Feyzioğlu: Bıçak hakkında baro soruşturma açmalı
11:12 Kürt Dil Platformu konferansı başladı
11:04 'Hukuk rahmetli oldu ve üzerine beton döküldü'
11:04 Mersin'de HDP'li eşbaşkan ve yöneticiler gözaltına alındı
11:03 Hasta bebeklerinin ilaçlarını karşılayamaz haldeler
10:20 Kürtçe şarkı söylemek için izin istemesiyle eleştirilen O yarışmacı konuştu
10:16 Diyarbakır karanlığa büründü
10:14 Psikiyatrist Değer: Mevcut politikalar intiharlara zemin oluşturuyor
09:54 16 yaşındaki Mazlum’un öldürülmesi 'hukuka uygun' bulundu
09:15 7 yıl önce aldığı ilacın kutusu nedeniyle kapısı kırılarak gözaltına alındı
09:14 Sendikalı olunca işten çıkarılan Kale Pratt işçileri direnişte
09:13 İktisatçı Yılmaz: Faiz indirimleri iç tüketimi arttıramaz
09:06 HDP Kadın Meclisi Sözcüsü Taşdemir: Ülke yönetimine talibiz
09:01 Mahkeme AİHM kararının uygulanması için yasal düzenleme istedi
09:00 22 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
00:10 DSÖ: Koronavirüs Çin dışında hızla yayılıyor
21/02/2020
23:38 Temo: Melayê Cizîrî edebiyattan büyüktür
23:30 Astsubay eşini katlederek intihar etti
23:22 AB bütçesi konusunda bir anlaşma sağlanamadı
22:47 ‘Tehditleriniz ve muhbirlik dayatmalarınıza boyun eğmeyeceğiz’
21:45 Buldan: Yeni bir seçimde Türkiye’yi yönetmeye aday partiyiz
21:18 HDK 3. Anadil Buluşması: 13 dil aynı sahnede
21:00 Topbaş’ın damadının yargılandığı davada tahliye kararı
20:54 Aydın’da bir öğretmen yaşamına son verdi
20:38 İntiharı protesto eden 9 üniversite öğrencisine gözaltı
20:29 Anadil Günü’nde İstanbul'da belgesel gösterimi
20:05 Adana’da bir kadın katledildi
20:02 ‘Anadilde eğitim mücadelemizden vazgeçmeyeceğiz’
19:57 Savcı, istismarcının ‘sarkıntılıktan’ yargılanmasını istedi
19:50 Erdoğan ve Putin’den İdlib’e ilişkin telefon görüşmesi
19:33 ‘Kürtçe ve diğer diller devlet politikasıyla yok edilmeyle karşı karşıya’
19:30 Diyarbakır'da çocuk etkinliği
19:13 Ayşe Tuğba Arslan davasında karar çıkmadı
19:12 Van'da 21 Şubat kapsamında müzik dinletisi
19:05 Elif Kısa hastaneye kaldırıldı
18:57 HDP: Tüm diller anayasal güvence altına alınmalı
18:42 ‘2019 yılında mültecilere yönelik yaşanan hak ihlali 35 bin 627’
18:19 Ayşe Tuba Arslan davası: Cinayeti işleyenler kadar korumayanlar da sorumlu
18:16 'Çawani baş î' diye başlayan konuşmaların devamı Türkçe oluyor!
18:00 Mersin'de HDP'li 5 genç tutuklandı
17:58 HDP'li vekiller Demirtaş'ın ilk romanı Leylan'ı imzaladı
17:51 Ceren Damar’ın babası: Adalet tecelli etmedi
17:22 3. Kadın Yönetmenler Festivali: Her kadın başka hayaller kurar
16:52 İ.Ü. öğrencileri arkadaşlarının intiharlarına dikkat çekmek için forum düzenledi
16:49 İzmir'de 'acele kamulaştırma' kararı alınan araziler için iptali başvurusu
16:39 İki kentte anadil paneli: Dil yok olduğunda halk da yok olur
16:39 CHP Sözcüsü: Türkiye Suriye’ye savaş ilan etti mi, etmedi mi?
16:18 TTB’den İran’daki koronavirüse ilişkin açıklama: Aktif önlem alınsın
16:03 Ceren Damar'ı katleden sanığa 'ağırlaştırılmış müebbet' hapis
15:49 Kürt sanatçılar kilamlarını Zrîng için seslendirdi
15:45 Ceren Damar cinayetinde karar bekleniyor
15:42 Küçük Leyla'nın annesi duruşma salonunu terk etti
15:41 Fillo Lojistik işçileri eylemlerini İstanbul’a taşıdı
15:38 Erdoğan İdlib için 'savaş' dedi
15:16 Diyarbakır Barosu diller üzerindeki yasak ve kısıtlamayı kınadı
15:09 İntihar eden uzman çavuş sessiz sedasız defnedildi
15:09 Meclis Başkanlığı çift dilli önergeleri iade etti
15:01 İran'da koronavirüsü salgını 2 can daha aldı
14:50 Kürt Dil ve Kültür Ağı'ndan #herrojkurdi kampanyası
14:41 Velilerden öğretmen istismarına isyan: İstifa edin
14:16 Aileler İmralı'ya gitmek için başvuru yaptı
14:15 HDP'li 9 tutuklu tahliye oldu
14:08 21 Şubat için birçok kentte açıklama: Tüm diller anayasal güvence altına alınmalı
13:33 HDP ve DBP yöneticiler tahliye edilmedi
13:32 FYDT testine katılan rütbeli asker yaşamını yitirdi
13:23 Kubilay: HDP yeni dönemde politikası ve eylemiyle mücadele alanında olacak
13:19 Anne ve babaları ile Kürtçe konuşan ebeveynlerin çocukları Kürtçe konuşamıyor!
13:12 Meclis'e sunulan Kirmançkî önerge Türkçe olmadığı gerekçesiyle reddedildi
13:01 Damar'ı katleden sanığın avukatından dikkati çeken savunma!
12:59 HDP'lilerden Meclis'e çok dilli önergeler: Yasal statüye kavuşturulmalı
12:56 Obuz: Kadına yönelik ayrımcı politikalar arttı
12:38 Pilot Bahadır Altan’dan Ulaştırma Bakanlığı'na yanıt