İHD Hapishane Komisyonu: 3 ayda en az 436 hak ihlali yaşandı

img

İSTANBUL - İHD İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, Nisan, Mayıs ve Haziran 2019 tarihlerini kapsayan “Marmara Bölgesi Hapishanelerinde Yaşanan Hak İhlalleri” raporuna göre, 3 ayda 436 hak ihlali yaşandı. 

 
İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, Nisan, Mayıs ve Haziran 2019 tarihlerini kapsayan “Marmara Bölgesi Hapishanelerinde Yaşanan Hak İhlalleri” raporunu Taksim’de bulunan şube binalarında açıkladı. Raporu, İHD İstanbul Şube Başkanı Gülseren Yoleri okudu.  
 
Nisan, Mayıs ve Haziran ayları arasında derneklerine aile, faks ve mektup yolu ile gelen hak ihlali başvuruları ve gönüllü dernek avukatlarının cezaevlerine yaptıkları ziyaretler sonucu edindikleri bilgilerin derlenmesiyle raporu oluşturduklarını söyleyen Yoleri, Marmara bölgesi dışında,  derneklerine yapılan kimi başvuruları da rapora eklediklerini söyledi.  Yoleri, bu yıl kendilerine Katar-Doha Cezaevi olmak üzere 21 farklı cezaevinden başvuruların olduğunu belirtti. 
 
RAPOR YER ALAN 436 İHALLA PAYLAŞILDI
 
3 ay içerisinde yapılan başvurulardan tespit edilen 436 ihlal başvurusunun olduğunu belirten Yoleri, raporu şu şekilde paylaştı: 
 
“* Nisan ayında 20, Mayıs ayında 22, Haziran ayında 39 olmak üzere derneğimize 3 ay boyunca toplam 81 başvuru yapılmıştır. Bu başvuruların 68’i erkek, 13’ü kadın mahpuslar tarafından ve yine 70’i politik 11’i adli mahpuslar tarafından yapılmıştır.
 
* Yapılan başvurulardan tespit edilen 436 ihlal başvurusunun, 45’i sağlık, 48’ kötü muamele, darp, işkence, disiplin cezaları 15’i çıplak arama, 18’i muayene sırasında kelepçelerin çıkarılmaması, 10’u sürgün sevk,  25’i hücre cezası, 41’i tehdit, küfür, ırkçı söylem, onur kırıcı davranışlar, 23’ü süreli- süresiz yayın, kitap ve mektup yasakları, 17’si sohbet, spor, ortak kullanım alanlarının kısıtlanması, 12’si yer değişikliği talebi, 9’u tekmil dayatması, 14’i resmi kurum ve suç duyurusu dilekçelerinin gönderilmemesi, 10’u süngerli hücreye koyma, 31’i hücreli ring aracıyla mahkeme ve hastaneye götürme, 20’si görüş yasağı, 15’i özel alanların kamerayla izlenmesi, 4’ü İnfaz yakma, 9’u havalandırmaların üzerinin tel örgüyle kapatılması, 7’si Kürtçe konuşmaya müdahale, 11’i resim kalemlerinin ve kırtasiye malzemelerinin yasak olması, temizlik maddelerinde kısıtlama vb. kantin alışverişine getirilen keyfi sınırlamalar, 2’si açlık grevindekilere amaç dışı kullanım gerekçesiyle karbonat verilmemesi, 6’sı ters kelepçe uygulaması, 2’si görüşçülerin hücreli ring aracıyla görüş yerine götürülmesi, 3’ü görüşe, revire vb. çıkarken ‘terörist’ ibareli kimlik kartı takma ve tek sıra halinde yürüme dayatması, 3’ü ayakta sayım, 16’sı muayene sırasında kelepçelerin çıkarılmaması, 3’ü telefonla görüşürken görüşmenin kesilmesi, 2’si açık cezaevlerinde mahpusların düşük ücretle çalıştırılması, 1’i el yazmalarına el konulması, şeklindedir.
 
İHALLER DEVAM EDİYOR
 
* Üç ay boyunca mahpuslara yönelik fiziki saldırılar, tehdit, darp ve işkence devam etmiştir. Bunun yanında ayakta sayım dayatması, ters kelepçe uygulaması, tekmil ve askeri nizam dayatması, çıplak aramaya zorlanma, sürgün sevk, bazı hapishanelerde mahpusların özel alanlarını da görecek biçimde kameraların konulması,  sohbet ve spor hakkının kullandırılmaması, mektupların engellenmesi, eşyaların  ‘amaç dışı kullanımı’ olarak disiplin suçu oluşturması ve bunlara el konulması (kalem, mendil, yoğurt kabı, süpürge sapı vs), hücre ve disiplin cezaları, infaz yakma, gazete ve dergilerin verilmemesi, yemeklerin az verilmesi, aşırı doluluk nedeniyle birçok hapishanede mahpusların yerlere yatak koyarak yerde yatmak zorunda bırakılmaları vb. sorunlar devam etmektedir. 
 
5 DEFA AYAKTA SAYIM YAPILIYOR 
 
* Bu üç ay boyunca tedavi hakkına yönelik saldırılar ve açlık grevleri ve açlık grevi sonrası tedavi süreçlerinde yaşanan sorunlar öne çıkmıştır. Açlık grevindeki mahpuslara amaç dışı kullanım gerekçesiyle karbonat verilmemesi, açlık grevleri sonrasında mahpusların tedavi ve beslenme sürecinde neredeyse hastanelere hiç götürülmemesi, ortak kullanım alanlarına çıkarken ‘terörist’ kimliği ve tek sıra halinde yürümenin dayatılması, hastane ve mahkemelere götürülürken ters kelepçe takılmak istenmesi,  havalandırma yasağı, süreli süresiz yayınların verilmemesi, mektup yasakları, açık cezaevinde bulunan mahpusların düşük ücretle çalıştırılmaları sorunları devam etmektedir. (Örneğin; Silivri Açık Cezaevinde bulunan M.O’nun aktardığına göre aylık 125 TL ücretle çalıştırılıyorlar, buna karşı çıkamıyorlar, günde 5 defa ayakta sayım yapılıyor ve  sayımdan önce kapalı bir yerde bekletiliyorlar).
 
* Bakanlıkların, infaz hakimliklerinin ve savcılıkların devam eden bu sorunların ortadan kaldırılması yönünde etkili bir müdahalesi saptanamamıştır.
 
İŞKENCE, DARP, KÖTÜ MUAMELE
 
* Hapishanelerdeki işkence ve kötü muamele bu üç ayda da devam etmiştir.
 
* Bursa H Tipi Hapishanesinde bulunan İdris Başaran’ın babası tarafından yapılan başvuruda ‘Her iki saatte bir hücresine giderek kapısını açıp ‘sen örgütün adamısın, örgütten talimat alıyorsun, seni öldüreceğiz’ deniliyor. Örgüte ilişkin talimat verdiği, PKK tarafından yönlendirildiği, şifreli mesajlar ilettiği söylenerek idare tarafından ölümle tehdit ediliyor.  Gece 3-4 gibi hücre mazgalını açarak ‘kendine dikkat et, sen bittin artık’ deniliyor. Başvurucu ‘avukat görüşlerinde görüntü ve ses kaydı yapıldığını’ ve oğlunun hayatından endişeli olduğunu aktarmıştır.
 
* Tekirdağ 2 No’lu F Tipi Hapishanesinden mahpusların gönderdiği mektupta; ‘insanlar elleri-ayakları kelepçelenerek koridorda sürüklenip hücrelere götürülüyor ve saatlerce işkence görüyor. Mehmet Yıldırım ve Murat Güneş’e keyfi gerekçelerle saldırıldı’ denilmiştir.
 
İLETİŞİM YASAKLARI
 
* Mahpusların bu dönemde en çok ihlal yaşadıkları konulardan biri de iletişim yasaklarıdır. Kitap, gazete, dergi gibi süreli ve süresiz yayınların verilmemesi, dışarıdan gönderilen gazete ve dergilerin alınmaması, yine mahpusların yazdığı mektupların hiçbir gerekçe gösterilmeden gönderilmemesi ve mahpuslara gönderilen mektupların verilmemesine dair sorunlar artarak devam etmektedir.
 
* Tekirdağ 2 No’lu F Tipinden Mirza Aydın; ‘idarenin, günlük gazete, kitap ve dergileri son bir aydır vermediğini, mektuplarının gitmediğini ve gelen mektupların kendilerine verilmediğini, kapalı ve açık görüş yasağı verildiğini’ belirtmiştir.
 
* Maltepe 1 No’lu Kapalı Cezaevinde bulunan Aziz Bayın; cezaevi idaresinin kendilerinin ilgili kurumlara yazmış oldukları mektuplara el koyduklarını ve mektupları göndermediklerini belirtmiştir. Silivri Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda (9 No’lu) bulunan Soydan Akay’ın durumuna ilişkin başvuruda; ‘mektupları alıcılarına ulaştırılamıyor, kendisine gelen mektuplar verilmiyor, kitapları verilmiyor ve idareye yazdığı hiçbir dilekçe işleme alınmadığı gibi idare 1 yılı aşkın süredir sosyal ve sportif faaliyetlerini engelleniyor’ denilmiştir.
 
SAĞLIK VE TEDAVİ  HAKKININ İHLALİ 
 
* Her raporumuzun önemli bir bölümünü oluşturan sağlık hakkının ihlalleri devam etmektedir. Başvurulara göre tüm hapishanelerde, mahpuslar, etkili bir revir hizmeti alamadıklarını, tam teşekküllü hastanelerin bulunmadığını, bulunanlara da aylar sonra sevk yapılabildiğini belirtmişlerdir.
 
* Gebze Hapishanesinden Mesude Pehlivan; ‘Hem kanser, hem lenf tüberkülozu hastasıyım, bir an önce hastaneye sevkimin, kontrollerimin ve  tedavimin yapılması gerekiyor, ben tedavi konusunda bu kadar sıkıntı yaşayacağımı bilmiyordum. Geldiğimden beri hastalıklarım ile ilgili atılmış olumlu bir adım yok’ diye belirtiyor.
 
* Edirne F Tipi Hapishanesinden mektup gönderen Selmani Özcan, ‘beynimin 5 bölümünde erime, dokularda genişleme ve bir başka hasar daha rapor edilmişti. Ayrıca, beyinciğin hacminin küçüldüğü saptandı. Ayrıca sağ ayak bileğimde sinir sıkışıklığı gelişti. Ağrısı parmaklarımdan omzuma kadar vuruyor, ameliyat geçirdim. Bir süre rahat etsem de 6 ay sonra daha ağır şekilde tekrar etti. Yeni bir ameliyat gerekiyor. Fakat 4 yıldır koltuk değnekleriyle hareket eder hale mahkûm edildim. Yeni bir ameliyat gerekiyor, burada hastane sevklerinin 6 ay sonra yapılması, tekli hücrede yalnız tutulmam nedeniyle 6 ayda iyileşeceği söylenen ayağıma dört yıldır doğru düzgün basamıyorum. 2. Ameliyatı yapmamak için adeta oyalayıp duruyorlar’ demektedir.
 
KARŞI ÇIKANLAR DARP EDİLİYOR
 
* Bandırma 1 No’lu T Tipinden gelen mektupta Kerem Dayan; ‘Siirt Hapishanesinden 20 arkadaşımla birlikte Bandırma 2 Nolu T Tipi Hapishanesine sürgün edildik. Gerekçe olarak Siirt Hapishanesinin kapasitesi gösterildi. Bandırma’da baskılar fazlaydı. Hapishanenin verdiği kimliği ortak aktivitelere giderken üzerimizde taşımamız, tek sıra halinde yürümemiz, çıplak arama dayatması yoğun olarak uygulanıyor. Karşı çıkanlar darp ediliyor bir arkadaşın kaburgaları kırıldı.’
 
* Kandıra 1 Nolu F Tipinden Tülin Soyhan; ‘Son dönemde sürgün sevk işkencesiyle karşı karşıyayız. Günün ya da gecenin herhangi bir saatinde hücremize giren erkek gardiyanlar bizi sürükleyerek ringe atıyorlar. Ters kelepçe yapılarak süren yolculuk nerede bitiyor bilmeden bir yolculuğa çıkartılıyoruz. 8-10 saatlik yolculuklarda hiçbir ihtiyacımız giderilmiyor. Götürüldüğümüz hapishanede onursuz arama işkencesi dayatılır, zorla saldırarak üstümüz aranır. Ardından pis, rutubetsiz bir hücreye konuluruz. İhtiyaçlarımız giderilmez ve geri kalan hapis yıllarımızın burada geçip geçmeyeceği de meçhuldür’ demektedirler.
 
DİSİPLİN CEZALARI VE İNFAZLARIN YAKILMASI
 
* Mahpuslara keyfi olarak disiplin cezaları verilmekte ve bu disiplin cezaları birbirine eklenmek sureti ile süreklilik sağlanmaktadır. Slogan atılması, görevliyi çağırmak için hücre kapısına vurulması bile disiplin cezasına gerekçe yapılmaktadır. Verilen disiplin cezaları, mahpuslara yönelik tecridi derinleştiren iletişim ve görüş yasaklarıyla birlikte hücre cezalarını da içermektedir. Üç disiplin cezası, mahpusun infazının yakılması için yeter gerekçe kabul edilmektedir.  Düzmece raporlarla verilen disiplin cezaları infaz yakmanın silahına dönüştürülmüştür. Şu an hapishanelerde hücre cezası almamış, infazı yanmamış politik mahpus kalmamıştır. Şartlı tahliye yolu tamamen kapanmıştır. Düzmece raporlarla verilen disiplin Tahliyeleri gelip de herhangi bir disiplin cezası bulunmayan ‘iyi halli’ olanların ise ‘örgütsel faaliyet yürütebilir’ gibi afakî yorumlarla tahliyeleri ertelenmeye çalışılmaktadır.
*Başvurucu G.D; Kardeşi ‘Tekin Dönmez’in cezasının 2,5 yılı kaldığını bu cezaya infazı yakılarak bir buçuk yıl daha eklenmiştir’ demiştir.
 
DAYANIŞMA ÇAĞRISI 
 
* Sunduğumuz 3 aylık hak ihlalleri raporu,  başvuru yapanları kapsamaktadır.  
 
* Son raporumuzdan bu yana takibi yapılan hak ihlallerinin devam ettiği gözlenmiştir.
 
* Ağırlıklı olarak gelen mektuplar ve yapılan başvurularda, hapishanelere derneğimiz tarafından sorunun yerinde tespiti için heyet gönderilmesi ve avukat talebi öne çıkmaktadır ve yılın ikinci üç ayında mahpusların avukat talebi büyük oranda gönüllü avukatlarımız tarafından karşılanmıştır.
 
* Sunduğumuz 3 aylık hak ihlalleri raporu bizim ulaşabildiklerimizi kapsamaktadır. Hapishanelerdeki sorunların devasa boyuttadır. Hapishane Komisyonu olarak içerdekilerin küçük de olsa sesi olabilmeyi, yaşanan sorunlara duyarlılık yaratabilmeyi, sorunları görünür kılabilmeyi amaçlıyoruz.
 
* Hazırladığımız rapor bu manada, hapishanelerde yaşanan devasa sorunlara ilişkin duyarlılık ve mahpuslarla dayanışma çağrımızdır.”
 

Diğer başlıklar

20:58 Serêkaniye’de aynı anda 2 patlama
20:56 57 yaşındaki kalp hastası tutuklandı
20:32 Kağıthane İlçe yöneticisi gözaltına alındı
19:34 Üniversite öğrencisi genç intihar etti
18:19 Fikirtepe’de metrobüs kazası
18:16 İpek: Elektrik zamları devam edecek
17:48 Lozan’dan Cenevre’ye ‘Ulusal Birlik Yürüyüşü’ başladı
17:25 Muş’ta 2 İl Genel Meclis üyesi gözaltına alındı
17:21 'Hangi İnsan Hakları? Film Festivali’ 7 Aralık’ta başlıyor
17:06 Fransa’da süresiz genel grev başladı
16:55 Dörtlü Zirve’de Erdoğan’a Suriye sorusu: Ne zaman çıkacaksınız?
16:52 HDP’den ‘kadın katliamlarına’ ilişkin araştırma önergesi
16:27 Alparslan Kuytul tahliye edildi
16:04 Cinsel taciz davasında tanıklar dinlendi
15:46 PTT işçileri iş bıraktı
15:44 HDP’den Tahir Elçi cinayetine ilişkin 16 kritik soru
15:30 Engellilerden milletvekillerine 600 mektup
15:16 Batman’da tutuklamalar protesto edildi
15:12 Nusaybin Davası'nda hasta tutuklu Eroğlu'na 2 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis
15:04 Şenyaşarların ölümüne ilişkin iddianame 18 ay sonra hazırlandı: Olay değil aile soruşturuldu
15:00 Güven: Hasta tutukluların tedavileri engelleniyor
14:54 TTB ve SES ortak çağrı: AYM kararı uygulansın
14:28 Ceren Özdemir’in katil zanlısı tutuklandı
14:13 Koramaz: Kayyum rejimini püskürtemezsek tüm ülkede yaşayacağız
14:04 Doğa Koleji'nde velilerden iş bırakan öğretmenlere destek
13:59 Soylu’dan Ceren Özdemir açıklaması: Her uygulamayı eleştiremeyiz
13:57 2018 yılında tutuklama yüzde 14 arttı
13:27 Diyarbakır’da ‘ulusal birlik’ toplantısı
13:16 Gazeteci Yusuf Topaloğlu tutuklandı
12:52 Duruşmaya katılmayan polislerin savunması farklı mahkemelerde alındı
12:48 Merkez Bankası, 2020 para ve kur politikasını açıkladı
12:37 Muhabirimiz Çağlar ilk duruşmada beraat etti
12:24 Önlü: Kafa kesme uygulaması bir devlet geleneği midir?
12:04 Meclis'e 9 yeni fezleke gönderildi
11:38 ‘Mehmet Tunç ve Bêkes’ kitabı yasaklandı
11:21 Öcalan'ın avukatları İmralı'ya gitmek için başvurdu
11:18 Temelli: Til Rifat'ta yaşananlar bir katliam stratejisidir
11:15 Gazeteci Topaloğlu’na tutuklama istemi
10:46 ABD'nin Pearl Harbor askeri üssünde silahlı saldırı: 2 ölü ve 1 yaralı
10:17 Kasım'da 38 kadın katledildi, 13 çocuk istismara maruz bırakıldı
10:13 'Öcalan şahsında Kürt halkına uygulanan tecride karşı çıkalım'
10:08 AİHM’den Türkiye’ye ‘Bijî Serok Apo’ mahkumiyeti
09:37 Bozankaya’da sendikaya üye oldukları için 33 işçi işten çıkartıldı
09:27 Dr. Güneş: Türkiye’nin tehditleri işe yaramadı, Fransa etkili oldu
09:24 25 Kasım’dan 8 Mart’a: Eşit ve özgür yaşamak istiyoruz
09:15 ‘Paramiliter gruplar cepheye sürüldükçe insanlık dramı sona ermez’
09:14 Nizip’in yağlık zeytininde verim 4’te 1’e düştü
09:12 Günde kazandığı 40 lirayla ailesini geçindirmeye çalışıyor
09:12 Sendika temsilcileri: İnsan onuruna yaraşır bir ücret belirlenmeli
09:10 Eser ve Topaloğlu’nun tutuklanmasına tepki: Türkiye gazeteci hapishanesine dönüştü
09:09 ‘AKP’nin savaş politikalarının bedelini halklar ödüyor’
09:08 Sanayi atıkları Nizip Çayı'nı zehirledi
09:04 Kapısına kilit vurulan Mor Dayanışma’nın üyesi: Kadın mücadelesi mühürlenemez
09:00 05 ARALIK 2019 GÜNDEMİ
08:45 Ankara’nın YPG’ye dair geri adımı gazete manşetlerinde
04/12/2019
23:59 Edirne Cumhuriyet Başsavcılığı: Demirtaş’ın poliklinik kontrolleri için gerekli özen gösteriliyor
22:29 Sanatçı İlkay Akkaya tehdit edildiğini duyurdu: Önlem alınsın
22:20 Tüpraş'ta patlama
21:11 Gazeteci İdris Özyol yoğun bakımda
21:07 Batman'da 7 kişi daha tutuklandı
20:12 Bir kadın katledilmek istendi, biri şüpheli şekilde yaşamını yitirdi
19:59 Diyarbakır ve Urfa için kuvvetli sağanak uyarısı
19:25 ‘Hayata Dönüş Operasyonu’ davasına devam edildi
19:01 'Kadın mücadelesine ket vuramazsınız'
18:46 Mardin Barosu'ndan Diyarbakır Barosu'na destek
18:16 Cumhuriyet davasında 'reddi hakim talebi' reddedildi
17:47 Erdoğan ve Trump zirve sonrası görüştü
17:37 Bahçeli: Af teklifini beklemeye aldık
17:35 Stoltenberg: YPG’nin nasıl tanımlanacağı tartışılmadı
17:30 Ceren Özdemir'i katleden fail yakalandı
17:22 NATO Zirvesi'nden 9 maddelik deklarasyon çıktı
17:22 Kayyum atanan Akpazar’da meclis üyeleri belediyeye alınmıyor
17:04 Muhtarı şikayete geldiler, yasağa takıldılar
17:00 Rakamlar 'kötü muamele geriledi' diyen Soylu'yu yalanlıyor
16:51 'Eğitim Sistemi ve Çocuk Hakları' eğitimi devam ediyor
16:42 Dünya Madenciler Günü’nde açıklamaya yasak!
16:35 Soma madencileri: Günümüzü çözülmeyen sorunlarla karşılıyoruz
16:15 Türkiye NATO’da geri adım attı
16:14 Öztrak: Tek adam rejimi milletin derdine deva olmuyor
16:03 Erdoğan Trump'la görüştü
15:47 Sur’da Kadın Yaşam Ormanı'na yeni fidanlar dikildi
15:46 Sur'da inşa edilen yeni yapılara 'Sincan Cezaevi' benzetmesi
15:34 ÖHD: Marmara cezaevlerinde hak ihlali artarak sürüyor
15:30 Cezaevinde ölen Aydoğan'ın durumundan Cumhurbaşkanlığı haberdardı
15:09 DİB: Denetlenemeyen bir bütçe süreciyle karşı karşıyız
15:08 Urfa Barosu İnsan Hakları Haftası’nı etkinliklerle kutlayacak
15:04 Eren Keskin: Hepimizi ırkçı yöntemlerle biçimlendirmek istiyorlar
15:03 Kürt partileri ulusal birlik için yol haritası çıkaracak
14:40 Nükleer karşıtı mücadeleyi büyütme çağrısı
14:22 Dünya Madenciler Günü'nde ‘Yeraltından Yüzler’ sergisi açıldı
13:58 NATO Liderler Zirvesi başladı
13:44 Elbistan’da 3 HDP’li tutuklandı
13:34 NATO Genel Sekreteri: Erdoğan ile görüştüm, sorun üzerinde çalışıyoruz
13:33 Gazeteci Topaloğlu’nun ifadesi alındı
13:19 Şule Çet’in duruşmasından karar çıktı
13:15 Polis Bozankaya işçisine eylem yaptırtmıyor
13:05 ‘Gazetecilik yapmak ve direnmekten başka çare yok’
12:37 KESK’ten Bakırköy mitingine katılım çağrısı
12:36 Nor Zartonk'tan Ermeni Patrik seçiminden çekilme ve boykot çağrısı
11:55 Doğa Koleji’nde öğretmenler boykot yaptı