Ali Temel besteleriyle yaşıyor...

img

MARDİN – Zulmün bir diğer adı olan Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi'nde tahta ve çorap lastiğinden oluşan sazıyla yaptığı bestelerle yaşananları dile getiren Ali Temel, ölümünün üzerinden geçen 25 yıla rağmen bu eserleriyle yaşıyor. 

 
Kürt kültür ve sanat çalışmalarının kurumsallaşmasına öncülük eden isimlerden biri olan Ali Temel, 13 Temmuz 1994 yılında Mardin’in Mazıdağı ilçesinde yaşamını yitirmesi üzerinden 25 yıl geçti. Çocuk yaşta başladığı sanat çalışmalarını, önce köylerde katıldığı düğünler ve arkadaşları arasında daha sonra ise siyasal faaliyet alanlarında geliştiren Temel, 1981’de tutuklanarak Diyarbakır Cezaevi'ne konuldu. Cezaevine konulmadan önce 120 gün askeri tugayda gözaltına işkenceye maruz kalan Temel’in annesi de kendisi ile birlikte gözaltına alınarak 90 günlük bir işkence sürecinden geçti. Konulduğu cezaevinden 1990’da tahliye edildikten sonra ilk kaseti “Rozerin”i Koma Çiya ile birlikte çıkaran Temel, Özgür Ülke gazetesinin de kültür sanat servisinde çalıştı. PKK'ye katıldıktan sonra Mazıdağı’nda çıkan bir çatışmada yaşamını yitiren Temel’in kemikleri ise 2013 yılının Ekim ayında yapılan bir kazıda bulundu ve cenazesi ancak 2014 yılının Nisan ayında Kızıltepe'de defnedildi. 
 
TAHTA VE ÇORAP LASTİĞİNDEN SAZ 
 
Diyarbakır Cezaevi'nde iken tahta ve çorap lastiğinden yaptığı saz ile birçok bestesini ortaya çıkaran Temel’i kardeş Faysal Temel anlattı. Ali Temel’i “Kendisi ile barışık bir insandı” diye tanımlayan Temel, “Yaşamı köyde geçti. Çocukluğundan beri kedisi ve doğa ile barışıktı. Biz feodal bir aileden gelmemize rağmen Ali bunları kırdı ve köylülerle herkese göre çok daha haşır neşir olan biriydi. Çok hümanist ve çok sıcak kanlıydı. İnsanlarla diyalogunu maksimum seviyeye getiriyordu. Kibir yoktu onda. Hiçbir zaman odanın baş köşesine oturmazdı. Sürekli ayakkabıların olduğu tarafa otururdu. İnsanları karşısına alır, onların gözlerinin içine bakarak konuşurdu.  Düğünleri ve folkloru çok seviyordu. Araç olmadığı zaman da ekip arkadaşları ile yaya bir şekilde köylere düğünlere gidiyordu” sözleri ile anlattı.
 
‘ERİVAN RADYOSU’NUN HAYATINDA ÖNEMLİ BİR YERİ VARDI’
 
Ali Temel’in Erivan Radyosu dinleyerek büyüdüğünü dile getiren Temel, bunun da kardeşinin hayatında önemli bir yere sahip olduğunu söyledi. Lise yıllarında ağabeyinin eve gelerek annesine “Benim yolum farklı ben devrimcilere katıldım” diyerek, yolunu çizdiğini kaydeden Faysal Temel, o süreçte yaşadıkları bir anıyı şöyle dile getirdi: “Annem ikna etmek için onunla konuşmuştu ama eve gelmemişti. Aylar sonra gelmişti. Geldiğinde bitlenmişti. Annem makine ile saçlarını kesmişti.” 
 
‘KÜLTÜR MERKEZİNİ EVİ GİBİ GÖRÜYORDU’
 
Temel’in henüz cezaevinde iken bir kültür merkezi açma hedefi olduğunu ve İstanbul Tarlabaşı’nda arkadaşları ile birlikte imkansızlıklar içinde Mezopotamya Kültür Merkezi'ni açmayı başardıklarını kaydeden Temel, bugün bu kurumların yeteri kadar sahiplenilmediğini belirtti. Faysal Temel, “Kültür merkezini kendi evi gibi görüyordu. Ayrılmak istemiyordu. Karşılığında bir maddiyat beklemiyorlardı. Maneviyatları güçlüydü. Kültür kurumlarımızın da manevi yönden güçlü olması gerekiyor” diye konuştu.
 
‘HALKIN MİRASIDIR’
 
Son dönemlerde Ali Temel’in bestelerinin kimi çevrelerce maddi amaçlarla kullanıldığını kaydeden Faysal Temel, “Biz bu bestelerin daha çok kendi kurumlarımız ve MKM tarafından kullanılması taraftarıyız. Bunların maddi beklentilerle kullanılması taraftarı değiliz” dedi. Temel’in sanatını halkı için yaptığını ve maddi bir karşılık beklemediğini kaydeden Faysal Temel, “Bu miras halkın mirasıdır” vurgusunda bulundu.
 
‘ARŞİVİ OLUŞTURULMALI’
 
Ali Temel adına bugüne kadar en önemli eksiği “Bir arşivin oluşturulmamış olması” olarak gördüğünü kaydeden kardeşi Faysal Temel, “Ali’nin sesini duyan insanlar, onu dinlemek isteyenler bizden kasetlerini sürekli istiyorlar. Bu süreçte Ali’nin birçok şiiri bestelenmedi. Şarkılarının klipi de yapılmadı. Yapılabilirdi aslında, öyle bir talep de vardı. Aynı zamanda Ali ile kültür merkezindeki hiçbir çalışmanın bir tane arşivi yok. Bu arşiv konusunda bizim elimizde bir belge yok ama İstanbul MKM ya da MKM çalışanları bunları toplayabilir” diyerek beklentisini dile getirdi.
 
ŞARKILARI VE BESTELERİ MİRAS OLARAK KALDI
 
Ali Temel’in geleceğe miras olarak bıraktığı eserlerinden öne çıkanlar; Vaye PKK Rabû, Xûşka Zozan, Deşta Bismilê, Rozerin, Bûka Kurda, Keçika Dersimê ve Şitla Azadî iken, en bilinen şiiri ise Amed oldu.
 
MA / Ahmet Kanbal
 

Diğer başlıklar

20:37 EGEÇEP: Hasankeyf para hırsına kurban edilmemeli
20:10 Gözaltındaki DTK ve DİK üyeleri serbest bırakıldı
20:02 2 arkadaşlarının alacakları ödenmeyince yeniden eyleme başladılar
19:29 İşten çıkarılan işçilerin sayısı 187’ye ulaştı
19:14 Bitlis'te 15 köy ve mezrada sokağa çıkma yasağı
18:42 Ilısu'da su tutulma testlerine başlandı
18:20 Dicle Üniversitesi’nde yangın paniği
18:06 Ailesi Bağlar’da öldürülen Mücahit Yılmaz'ı teşhis etti
17:52 Ahmet Nesin vatandaşlıktan çıkacağını duyurdu
16:59 Türk ve ABD'li askeri yetkililer 'Güvenli Bölge' için bir araya geldi
16:43 Lice'de askeri operasyonda gözaltına alınanlardan 2’si serbest
16:06 Dersim'de bir genç intihar etti
16:04 Tatvan Antik Kenti'nde önemli bulgular tespit edildi
15:58 Mem Ararat'ın Van konseri yasaklandı
15:07 DEÜ'de akademisyenlerin görevden alınmasına tepki
14:33 İngiltere'nin yeni başbakanı Boris Johnson oldu
14:17 Avukatlar İmralı’ya gitmek için başvuru yaptı
13:55 Soylu: 80 bin sınır dışı işlemi gerçekleştireceğiz
13:37 TGS, Basın Bayramı'nı kutlamayacak
13:17 Düzce'de anne ve kızının cenazesine ulaşıldı
13:04 İstanbul'da bir kadın ve kızına silahlı saldırı
12:57 Sakızcı Memo: Barış gelse iyi olur
12:44 KESK: En düşük memur maaşının 4 bin 222 TL olsun
12:40 Şırnak’taki sağlık sorunları neden giderilmiyor?
12:30 Operasyona tepki gösteren yurttaşlar: Onurlu bir barış istiyoruz
12:09 Lice’de 2 kişi tutuklandı
12:02 Hasankeyf’te tahribatın boyutu araştırılsın
12:00 Muğla’da göçmenleri taşıyan tekne battı
11:22 Farisoğulları: 24 Temmuz, Bradost'a yönelik işgal girişimiyle sürüyor
11:00 Aliağa Belediyesi'nde işçi kıyımı devam ediyor
10:33 24 Temmuz’da sonuç: Çöktürme Planı'nı hazırlayanlar çöktü
09:35 Kars'ta İHD ve HDP'lilere operasyon
09:11 QSD Sözcüsü Gabriyêl: Ceylanpınar’a top mermisi atanlar gözaltına alındı
09:10 6 günlük esaretin bedeli 550 lira 10 kuruş
09:04 Aile boyu işkence: Polise değil aileye dava
09:03 Diyarbakır'daki STÖ'ler: Öcalan’ın önerileri Türkiye için tek çıkış
09:02 İnşaattan düşen mültecinin hastane masrafları karşılanmadı
09:01 Reyhanlı'da patlama korkusu: Yerli gidiyor, mülteci geliyor
09:00 23 TEMMUZ 2019 GÜNDEMİ
22/07/2019
23:50 Kobanê’de binler Türkiye'ye karşı koalisyon üssüne yürüdü
23:36 Kemal Türkler katledilişinin 39’uncu yılında anıldı
23:08 Ceylanpınar'da patlama: Biri ağır 5 yaralı
22:06 Miting sonrası sloganlarla yürüdüler
21:36 Akar ve Jeffrey ‘Güvenli Bölge’yi konuştu
21:05 Hüseyin Aykol'dan 'dışarı'daki gazetecilere mesaj
20:44 Temelli: Yan yana gelerek demokratik bir anayasa yapacağız
20:28 Prof. Füsun Üstel tahliye edildi
20:13 ‘Öcalan’ın barış çağrılarına kulak verilmeli’
19:54 DEÜ’de 5 akademisyen görevden alındı
19:40 Çavuşoğlu ve Lavrov Suriye'yi görüştü